 |
Het is dit
jaar, april 2010, in mei
vijfenzestig jaar geleden dat de
Tweede Wereldoorlog uitbrak. Vijf
jaar geleden hebben we het
verhaal Julianadorp en de Tweede
Wereldoorlog op de website
gepubliceerd. Dat maakte toen
veel indruk bij oude en jonge
dorpers. In dat verhaal hebben we
enkele gegevens ontleend aan het
dagboek van Henk Spanjaard de
voormalig beheerder van Proeftuin
Julianadorp.
Deze proeftuin heeft bestaan van
1910 tot 1941. Het was een
proeftuin waar nieuwe methodes
voor het telen van groeten en
fruit werden uitgeprobeerd. De
tuin werd bekostigd door een
inleg van een aantal dorper
aandeelhouders, Rijkssubsidies en
de opbrengst van de verkoop van
groente en fruit. De Alkmaarder
Hazeloop was vaste adviseur van
de proeftuin en de leiding was in
handen van het toenmalig hoofd
van de lagere school meester J.de
Vries, die daarbij ook nog
kassier was van de
boerenleenbank. De beheerder van
de proeftuin was eerst dhr. D.van
Die, en later Henk Spanjaard.
Voor de aandeelhouders moet het
teleurstellend zijn geweest, dat
de proeftuin nooit winst heeft
gemaakt, de jaarlijks verleende
Rijkssubsidie hield de proeftuin
gaande.
.
Toen familie
K. Heemskerk haar intrek nam in
de voormalige woning van Henk
Spanjaard, gelegen op de hoek
Parkstraat/Proeftuinweg, trof zij
daar een doos aan met een dagboek
bestaande uit zeven-en-twintig
met handgeschreven boekwerken.
Dhr. Spanjaard heeft het dagboek
bijgehouden in de periode van
1929 tot 1942. Van de huidige
lezers van het dagboek wordt wel
enig doorzettingsvermogen
gevraagd, want het zijn nogal
eentonige verhalen. De
dagschriften beginnen met het
aangeven van de
weersomstandigheden, die dan
worden gevolgd door een
beschrijving van het reilen en
zeilen van die dag. Het aantal
dagen spitten, zaaien, planten en
onkruid wieden vormen de
hoofdmoot. De inzet van werkvolk
is kritisch gevolgd en de namen
van belangrijke en minder
belangrijke bezoekers van de
proeftuin worden regelmatig
genoemd.
Het gaat te ver om een complete
samenvatting te geven, maar wel
moet nog worden opgemerkt, dat de
verhouding tussen meester de
Vries en de heer Spanjaard op
gespannen voet stond. Dat kwam
door de vermeende vakkennis van
meester de Vries van het telen
van groeten en fruit en de
katholieke gezindheid van
Spanjaard terwijl de meester daar
niets van moest hebben.
Regelmatig wordt de meester als
een prutser bestempeld, die
adviezen van Spanjaard steevast
negeert, hetgeen Spanjaard deed
besluiten zijn mond te houden.
Het schrijven van het dagboek was
mogelijk een poging om zijn
dagelijkse frustraties, met name
veroorzaakt door de houding van
de meester, van zich af te
schrijven. In het dagboek wordt
de meester geduid met de
afkorting Mr. en Spanjaard
schrijft over zich zelf met de
afkorting Sp.
Spanjaard maakte in zijn dagboek
ook melding van de aanvang van de
Tweede Wereldoorlog. Middels zijn
notities krijgen we enig inzicht
van het leven in Julianadorp vlak
voor en tijdens de uitbraak van
de Tweede Wereldoorlog. Om de
sfeer van de verhalen niet aan te
tasten volgen hieronder
afbeeldingen van delen van het
dagboek, met gebeurtenissen van
de dag in het handschrift van
schrijver
De notities
van Spanjaard kunnen worden
gezien als aanvulling ,
op het verhaal "Julianadorp
en de Tweede Wereldoorlog"
dat in 2005 op deze website werd
gepubliceerd;
Met
dank aan Kees en Annemarie
Heemskerk die het dagboek met
fotomateriaal beschikbaar stelden |
|

Henk
Spanjaard(rechts)
en |
medewerker
Wesie in de Proeftuin |
foto: Map
Heyblok |
|
De notities
van Henk Spanjaard van het begin
van de Tweede Wereldoorlog, mei
en juni 1940 |


 |
In
Julianadorp werden twee
schuilhutten gebouwd,
midden op het Loopuytpark
en een Schuilhut op
de hoek Parkstraat-
Proeftuinweg.Cor
Hollander sr. maakte deze
tekening waarbij hij
aangaf, dat de
schuilplaatsen toch wel
steviger waren dan eerder
aan ons werd verteld. De
Schuilhutten werden
gebouwd onder leiding van
de vader van Cor
Hollander commandant van
de Julianadorper
Luchtbeschermingsdienst. |
|

10
mei 1940, aanval op
vliegkamp de Kooi, begin
van de oorlog met
Duitsland |

Duitse
"Blitzkrieg" op
Nederland met inzet van
Stuka,s |
|



voorbeeld
van luchtafweergeschut 1940 |
|

Een indruk
van hoe het toeging in een
proeftuin van de dertiger jaren
van de vorige eeuw |
|
|
|